Yas s\u00fcrecinin, hayatta ya\u015fanan geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez kay\u0131plara kar\u015f\u0131 herkesin verebilece\u011fi olduk\u00e7a normal bir tepki oldu\u011fu bilinmelidir. Her ileti\u015fim, ba\u011f ve birey birbirinden farkl\u0131 oldu\u011fundan, yas i\u00e7in normal kabul edilen kesin bir zaman aral\u0131\u011f\u0131 yoktur. Ancak baz\u0131 bireylere sevilen bir ki\u015finin, bir inanc\u0131n veya bir \u015feyin kayb\u0131yla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak di\u011ferlerine nazaran \u00e7ok daha a\u011f\u0131r gelebilir. Ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ve s\u00fcre\u00e7 \u00e7ok uzun s\u00fcreyle devam etti\u011finde, patolojik bir yas s\u00fcrecinden s\u00f6z edilebilir, daha \u00e7ok dikkat ve uzman yard\u0131m\u0131 gerekebilir.\u00a0<\/p>\r\n
K\u00fcbler-Ross Modeli’ne g\u00f6re yas s\u00fcrecinin 5 temel a\u015famas\u0131 vard\u0131r<\/p>\r\n
1. \u0130nk\u00e2r
2. K\u0131zg\u0131nl\u0131k\/\u00f6fke
3. Pazarl\u0131k
4. Depresyon
5. Kabullenme<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u0130nkar a\u015famas\u0131nda, olay ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda veya haberi al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, hi\u00e7 var olmam\u0131\u015f ve ba\u015fa gelmemi\u015f olarak kabul edilir. Ki\u015fi hen\u00fcz olay\u0131n ger\u00e7ekli\u011finin fark\u0131nda de\u011fildir. Reddetme, olay an\u0131nda ya\u015fanan ilk \u015foku bask\u0131layan bir savunma mekanizmas\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131 bizi kayb\u0131n ac\u0131s\u0131na ta\u015f\u0131yacak olan ge\u00e7ici bir tepkidir. Kaybedilen ki\u015finin hala kap\u0131dan girebilece\u011fi gibi ak\u0131lc\u0131 olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnceler bar\u0131nd\u0131rabilir.
Sonras\u0131nda inkar\u0131n etkileri a\u015f\u0131lmaya ba\u015flar ve her ne kadar hen\u00fcz haz\u0131r olmasak da ger\u00e7eklikle y\u00fczle\u015fmeye ba\u015flamak zorunda kal\u0131r\u0131z. B\u00f6ylece i\u00e7imizdeki yo\u011fun duygular ba\u015f g\u00f6sterir ve rasyonel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsek bile kaybedilen ki\u015fiye, \u00e7evremizdeki di\u011fer ki\u015filere hatta cans\u0131z nesnelere kar\u015f\u0131 \u00f6fke hissederiz. Kaybetti\u011fimiz ki\u015finin bizi yaln\u0131z\u00a0 ve bu ac\u0131yla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak zorunda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na dair inan\u00e7 geli\u015ftirebilir ve onu su\u00e7layabiliriz. En b\u00fcy\u00fck \u00f6fkelenme sebebi, inkar a\u015famas\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131ktan sonra bu zamana kadar sorgulanmayan d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ve d\u00fcnyada bunca insan varken neden benim ba\u015f\u0131ma geldi sorusunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\r\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama, pazarl\u0131k a\u015famas\u0131 ise art\u0131k durumun fark\u0131na var\u0131p \u00f6z\u00fcmsedikten sonra \u00e7aresizlik ve g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck gibi k\u00f6t\u00fc hisleri azaltmaya duydu\u011fumuz ihtiya\u00e7 sonucu uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6ntemdir. “Acaba b\u00f6yle olsa nolurdu?, B\u00f6yle yapsayd\u0131m olay\u0131 \u00f6nleyebilir miydim?, Madem oldu, sonras\u0131nda daha iyi olmas\u0131 i\u00e7in bir \u015feyler yapay\u0131m…” gibi olay\u0131 enine boyuna d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde ortaya \u00e7\u0131kan genelde \u00f6z savunma veya kendimizi su\u00e7lama i\u00e7eren d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. Elimizden daha fazlas\u0131n\u0131n gelebilmesine, olay\u0131 kurtarabilmek i\u00e7in yapabilece\u011fimiz \u015feyler olabilece\u011fine inanmak istememizden do\u011fan fikirlerdir.\u00a0
Olay\u0131n kabul\u00fcne art\u0131k var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in devam\u0131nda s\u00fcregelen bir depresyon s\u00fcreci muhtemeldir. S\u00fcre\u00e7, devam\u0131nda hayattan keyif alamama, isteksizlik, kay\u0131ts\u0131zl\u0131k, s\u00fcrekli mutsuzluk gibi duygular\u0131 getirir. Bu depresyon s\u00fcreci, kay\u0131pla direkt ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve pi\u015fmanl\u0131k duygular\u0131n\u0131n bask\u0131n oldu\u011fu ve sosyal destek sa\u011flanmas\u0131yla a\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn bir \u015fekilde de g\u00f6r\u00fclebilir, veda etmeye bir haz\u0131rl\u0131k olarak daha ince ve ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fen bir his halinde de.\u00a0<\/p>\r\n
Her kay\u0131p ya\u015fayan ki\u015fi olmamakla beraber, di\u011fer evreleri sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde ya\u015fay\u0131p atlatan bireyler son olarak kabullenme a\u015famas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir. \u00d6zellikle ani ya\u015fanan kay\u0131plarda inkar veya \u00f6fke evresini a\u015fabilmek olduk\u00e7a zordur. Kabullenme a\u015famas\u0131na ge\u00e7ebilmi\u015f olan bireylerde, daha \u00f6nceden bozulmu\u015f olan i\u015flevselli\u011fin yerine gelmeye ba\u015flamas\u0131 ve ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n art\u0131k g\u00fcnden g\u00fcne azalmas\u0131 beklenir. Kabullenmek demek mutlu bir ruh haline b\u00fcr\u00fcnmek anlam\u0131na gelmemektedir. Fakat bu zaman diliminde bizim i\u00e7in orada duran sevdiklerimizin deste\u011fi, bu s\u00fcreci nispeten kolay atlatmam\u0131za ve biz duygular\u0131m\u0131z\u0131 anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bizi rahatlatmaya yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.\u00a0
Baz\u0131 durumlarda beklenen ger\u00e7ekle\u015fmez ve kay\u0131p ya\u015fayan bir ki\u015fi yas s\u00fcrecine girmeyi reddeder. Duyguyu ya\u015famas\u0131 gereken zamanda normal gidi\u015fat\u0131nda ya\u015famad\u0131\u011f\u0131nda ve bu hisler ertelendi\u011finde bu geciktirilmi\u015f yasa sebep olur ve iyile\u015fme s\u00fcreci uzayarak ki\u015fi i\u00e7in bu d\u00f6nem daha da zorla\u015f\u0131r. Hislerin bask\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131, s\u00fcrecin k\u00f6t\u00fc hisler olmadan rasyonel bir \u015fekilde atlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ziyade, duygular\u0131n anla\u015f\u0131l\u0131p ya\u015fanmas\u0131n\u0131n ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde atlat\u0131l\u0131p geride b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlendi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir.\u00a0<\/p>\r\n
Bir kay\u0131pla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak hi\u00e7bir zaman kolay de\u011fildir. Fakat yakla\u015f\u0131k 1 senenin sonunda ki\u015fi hala uyku problemleri \u00e7ekiyorsa, kendine zarar verme gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler akl\u0131ndan ge\u00e7iyorsa, g\u00fcnl\u00fck rutinine d\u00f6nemeyecek kadar depresif hissediyorsa, i\u015ftah\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 artma veya azalma devam ediyorsa ki\u015finin kendi ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmas\u0131n\u0131 daha da beslemek ve deste\u011fini artt\u0131rmak ad\u0131na bir uzmanla ileti\u015fime ge\u00e7mesi \u00f6nerilir.\u00a0<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yas s\u00fcrecinin, hayatta ya\u015fanan geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez kay\u0131plara kar\u015f\u0131 herkesin verebilece\u011fi olduk\u00e7a normal bir tepki oldu\u011fu bilinmelidir. Her ileti\u015fim, ba\u011f ve birey birbirinden farkl\u0131 oldu\u011fundan, yas i\u00e7in normal kabul edilen kesin bir zaman aral\u0131\u011f\u0131 yoktur. Ancak baz\u0131 bireylere sevilen bir ki\u015finin, bir inanc\u0131n veya bir \u015feyin kayb\u0131yla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak di\u011ferlerine nazaran \u00e7ok daha a\u011f\u0131r gelebilir. Ki\u015finin […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":779,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[56,1],"tags":[54],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778"}],"collection":[{"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=778"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1193,"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778\/revisions\/1193"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/meralismail.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}